Karpie
stanowią częstą potrawę na polskich stołach w Wigilię Bożego Narodzenia (24
grudnia). Nie jest to jednak żadna wielowiekowa tradycja, ale spuścizna czasów
komunizmu. Zwyczaj ten wywodzi się z lat powojennych, kiedy na skutek
powszechnych niedoborów, hodowlane karpie były jednym z niewielu „produktów” świątecznych. Z uwagi na
nieregularność dostaw, karpie były sprzedawane żywe i niejednokrotnie przez
kilka tygodni przetrzymywane w wannach w polskich domach aż do Świąt.
Pomimo że
w dzisiejszych czasach nie ma już potrzeby stosowania takich praktyk, z uwagi
na powszechną dostępność towarów, również karpi pod każdą postacią, ten niechlubny zwyczaj pozostał zakorzeniony w
świadomości zwłaszcza starszej części społeczeństwa polskiego, chociaż z roku
na rok cieszy się coraz mniejszym zainteresowaniem. Nie zmienia to faktu, że zwłaszcza
w ostatnim tygodniu przed Świętami Bożego Narodzenia nierzadko można spotkać na
taśmie przy kasie pośród kupowanych produktów rzucające się,
pozbawione wody, często poranione (krwawiące) karpie „zmierzające” na wagę i do
skasowania. Te, które „miały szczęście” już się nie rzucają, bo zostały ubite
przez pracowników sieci handlowych na miejscu, na życzenie klienta. Jeżeli życzenie
klienta było inne, żywe są pakowane do opakowania/torby wysłanej dziwną
plastikową siatką. Następnie, nierzadko, żywe, w tej plastikowej torbie
pozbawionej wody „peregrynują” z beztroskimi klientami po dalszych zakupach, bo
chociaż jeszcze żywe, to stanowią dla nich tylko jeden z „produktów"
świątecznych, pośród ciast, bakalii, słodyczy i innych wiktuałów. Nierzadko
padają jeszcze zanim trafią do tej wanny z wodą w domu klienta.
Powyższe
sytuacje są jednakże niezgodne z polskim prawem. Ryby – podobnie jak inne
kręgowce – podlegają ochronie, na co wyraźnie wskazuje zakres przedmiotowy art.
2 polskiej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Oznacza to,
że postępowanie z nimi, w tym ich uśmiercanie, podlega reżimowi prawnemu art.
6, art. 33 oraz art. 34 ust. 1-4 tej ustawy. Natomiast naruszenie powołanych
przepisów wypełnia znamiona przestępstwa określonego w art. 35 ust. 1, zgodnie
z którym, „kto zabija, uśmierca zwierzę albo dokonuje uboju zwierzęcia z
naruszeniem przepisów art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34 ust. 1-4, albo znęca
się nad nim w sposób określony w art. 6 ust. 2, podlega
grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.
W konsekwencji znęcanie nad karpiem obwarowane jest tymi samymi rygorami prawno-karnymi, co znęcanie nad innymi zwierzętami.
Polski
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt I KK 281/16, wskazał
wyraźnie, że minimalne warunki zapewniające przeżycie zwierzęcia, w
szczególności ograniczona wymiana gazowa przez skórę, nie są tożsame z
warunkami dobrostanu zwierząt, które powinien zapewnić sprzedający. Sąd
Najwyższy podkreślił, że karp jest zwierzęciem wodnym i tylko w tym środowisku
ma zapewnione właściwe warunki. A zatem aktualne praktyki stosowane w sieciach handlowych w Polsce, tj. pakowanie żywych karpi do foliowych reklamówek bez wody,
nawet jeśli reklamówki te wyposażone są w plastikowe siatki odsuwające ciało
ryby od folii, są niezgodne z ustawą o ochronie zwierząt.
W
związku z powyższym, niedopuszczalne jest pakowanie żywych
ryb do foliowych reklamówek bez wody oraz przetrzymywanie ich w nieodpowiednich
warunkach, co jest niestety często spotykaną praktyką. W naszej ocenie ryby
winny być sprzedawane po uprzednim ich uśmierceniu, co niweluje stres i
niepotrzebne cierpienie zwierząt. Jeżeli natomiast, pomimo wszystko klient
życzy sobie, aby nie odbierano mu „przyjemności” zabicia zwierzęcia w dniu
Wigilii Bożego Narodzenia, żywe ryby, obecnie – karpie, mogły by być pakowane TYLKO I
WYŁĄCZNIE do wiaderek lub specjalnych reklamówek z wodą (przynoszonych przez
klientów lub sprzedawanych przez sklepy za dodatkową opłatą).
