Warszawa, dnia 6 maja 2015 r.
APEL
w trosce o uczciwe wybory
10 maja br. zostaną przeprowadzone jedne z najważniejszych wyborów w demokratycznym państwie prawnym – wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Obywatele naszego kraju wybiorą najwyższego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej. Jedną z fundamentalnych zasad demokracji jest społeczne zaufanie do aktu wyborczego.
W obowiązującym Kodeksie wyborczym przepisy określające zasady i tryb przygotowania oraz przeprowadzania wyborów, a także ustalenia wyników głosowania, zawierają liczne luki prawne. Niejasność przepisów wyborczych podważa zaufanie obywateli do aktu wyborczego.
Jako przykłady braku koniecznych regulacji prawnych w zakresie przeprowadzania wyborów można wymienić choćby możliwość wielokrotnego oddania głosu przez wyborcę stale zamieszkującego za granicą, szczególnie w sytuacji, gdy ma to miejsce w obszarze nadgranicznym.
Zgodnie z Kodeksem wyborczym w przypadku głosowania korespondencyjnego wysyła się do wyborcy pakiet, zawierający m. in. kartę do głosownia opatrzoną pieczęcią obwodowej komisji wyborczej. Brak jest jakiegokolwiek ustawowego uregulowania prawnego, dotyczącego podmiotu uprawnionego do opatrzeniaKARTY
do głosowania w wyżej wymienioną pieczęć. Obecnie zadanie to wykonuje wójt, burmistrz lub prezydent (za granicą – konsul RP), który nie jest żadnym z organów wyborczych, wykraczając poza określone ustawą uprawnienia wyborcze. Stanowi to oczywiste nadużycie prawne.
do głosowania w wyżej wymienioną pieczęć. Obecnie zadanie to wykonuje wójt, burmistrz lub prezydent (za granicą – konsul RP), który nie jest żadnym z organów wyborczych, wykraczając poza określone ustawą uprawnienia wyborcze. Stanowi to oczywiste nadużycie prawne.
Wątpliwości może budzić także brak regulacji prawnych w sytuacji jednostkowego oddania głosu przez wyborcę w przypadku głosowania korespondencyjnego. Powyższe może prowadzić do ujawnienia preferencji głosującego, co w konsekwencji skutkuje brakiem należytego zapewnienia tajności głosownia.
Wśród niektórych uchybień wyborów, które spowodowały ogromne oburzenie opinii publicznej w skali całego kraju podczas ostatnich wyborów samorządowych w 2014 roku można wymienić:
- chaos spowodowany niewłaściwym funkcjonowaniem sytemu informatycznego,
- problemy związane z obliczeniem i ustaleniem ostatecznych wyników wyborów,
- zwlekanie z ogłoszeniem przez poprzedni skład Państwowej Komisji Wyborczej całościowych oficjalnych wyników.
Podczas wyborów samorządowych w 2014 roku niewłaściwe przygotowanie kart do głosowania oraz niewystarczające wyjaśnienie wyborcom procedury głosowania, doprowadziło do znacznego wzrostu liczby głosów nieważnych oddanych w wyborach. W całym kraju było aż 11096 obwodowych komisji wyborczych, w których oddano ponad 20% głosów nieważnych.
Wszystko to przyczyniło się do największego po 1989 roku kryzysu w organizacji i przeprowadzeniu wyborów.
W związku z tym w trosce o zapewnienie rzetelności i przejrzystości procedur wyborczych w nadchodzących wyborach, przekazujemy wykaz obwodowych komisji wyborczych, w których podczas ostatnich wyborów samorządowych wystąpił największy procent głosów nieważnych. Apelujemy o zwrócenie szczególnej uwagi na przebieg głosowania i ustalenia wyników głosowania w wymienionych komisjach.
Zwracamy się do Państwowej Komisji Wyborczej o wydanie odpowiednich przepisów umożliwiających już podczas najbliższych wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej rejestrowanie przez mężów zaufania za pomocą obrazu i dźwięku czynności obwodowych komisji wyborczych w dniu wyborów od momentu podjęcia przez nią czynności związanych z przygotowaniem głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego, do chwili rozpoczęcia głosowania oraz od zamknięcia lokalu wyborczego do podpisania protokołu głosowania
w obwodzie. Udokumentowanie w ten sposób czynności oficjalnych, formalnych i urzędowych pozwoli na ograniczenie wszelkich potencjalnych nieprawidłowości oraz zapewni rzetelniejsze rozpatrywanie protestów wyborczych, poprzez wprowadzenie możliwości gromadzenia materiału dowodowego. Zwracamy się jednocześnie o bezwzględne zobowiązanie przewodniczących obwodowych komisji wyborczych (OKW) do wydania wszystkim członkom OKW i mężom zaufania kopii protokołu głosowania.
Zgłaszane wyżej propozycje i postulaty przyczynią się do zwiększenia przejrzystości
i rzetelności kluczowych dla państwa demokratycznego procedur wyborczych.
/-/ Marek Kuchciński /-/ Hanna Dobrowolska /-/Józef Orzeł
Przewodniczący Koordynator Koordynator
Centralnego Biura Ochrony Wyborów Ruchu Kontroli Wyborów Ruchu Kontroli Wyborów
