Żmuda Krzysztof - strajki 1988 roku - odpowiedź i wykaz zwolnionych w Stoczni Pólnocnej

Ankieta - odpowiedzi

Przypominamy, że Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność przygotowując w 2008 roku wydanie publikacji poświęconej głównie strajkom z 1988 roku na Wybrzeżu opracował też zestaw pytań (ankietę), w której nie ograniczaliśmy objętości wypowiedzi. Opracowania te należało i należy przesyłać na adres: Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”, 80-852 Gdańsk, ul. Wały Piastowskie 24 (pok. 119), najlepiej także w wersji elektronicznej: wojciech.ksiazek@solidarnosc.gda.pl 

Wojciech Książek

(Przewodniczący Sekcji Oświaty)

           

Wypowiedzi powinny koncentrować się wokół takich pytań, jak:

1. Jakiego okresu czasu dotyczy Pana/Pani wypowiedź?

Sierpień – wrzesień 1988

2. Jaki był Pana/Pani udział w przygotowaniu i przeprowadzeniu strajków-protestów w 1988 roku (ew. funkcje i zadania w komitetach strajkowych)?

Byłem w grupie osób działających od wprowadzenia stanu wojennego (ja włączyłem się w lutym lub marcu 1982). Moja działalność polegała początkowo na zbieraniu składek wśród pracowników wydziału, po utworzeniu Bractwa Oblatów Św. Brygidy byłem przedstawicielem wydziału W – 6 w Radzie Bractwa  początkowo na szczeblu zakładowym a od 1984  Regionalnym. Po zamordowaniu ks. Jerzego Popiełuszki byłem współorganizatorem strajku w Stoczni Północnej , w tym czasie , w ramach rehabilitacji zdrowotnej, pracowałem na wydz. W – 1 , gdzie również byłem przedstawicielem Wydziału.  Po powrocie na swój wydział kontynuowałem działalność w zakresie zbierania składek, kolportażu ulotek, organizacji spotkań roboczych mojej grupy na których omawialiśmy aktualne zadania i przygotowania do różnych akcji. Nasza grupa aktywnie uczestniczyła w służbie przy grobie ks. Jerzego, w odpowiedzi na apel Episkopatu w sierpniu organizowaliśmy pikiety sklepów monopolowych. Czynnie uczestniczyliśmy w akcjach i manifestacjach organizowanych przez podziemne struktury związkowe.  

3. Jakie fakty Pan/Pani pamięta z tamtego czasu (przygotowania, organizacja, realizowane przez siebie zadania, ciekawe zdarzenia)?

Strajk w 1988 roku rozpoczęło kilkudziesięciu przedstawicieli poszczególnych działów , łącznie ~80 osób, ja wówczas miałem w domu listę osób którzy wspierali finansowo działalność i w obawie przed ewentualną rewizją i przejęciem tej listy przez SB wieczorem pojechałem do domu aby zabezpieczyć te materiały. Rano ponownie przyłączyłem się do strajku i w trakcie dnia z naszego wydziału dołączyło ~15 kolegów. Po strajku w 1988 roku , pomimo zapewnień rządzących, byłem w grupie 30 osób zwolnionych ze stoczni za udział w strajku, w dniu 05.09.88 otrzymaliśmy wypowiedzenia z uzasadnieniem za udział w nielegalnym strajku. Pomimo otrzymanych wypowiedzeń wszyscy codziennie przychodziliśmy do pracy i zgłaszaliśmy swoim przełożonym , że jesteśmy gotowi do świadczenia pracy,  po dwóch tygodniach mediacji przywrócono nas do pracy.

4. Które z osób współpracujących w trakcie strajku chciałby Pan/Pani wyróżnić najbardziej i dlaczego?

Jednym z głównych działaczy Komitetu Strajkowego, był Bolesław Konopka, który później uzyskał mandat Przewodniczącego Komisji Zakładowej, jednak po zaledwie niespełna roku działalności w wyniku wewnętrznego sporu w Komisji złożył rezygnację i w 1991 roku założył konkurencyjną organizację związkową ,, Solidarność 80 „ .Dlatego, moim zdaniem, na szczególne wyróżnienie za działalność z tamtego okresu zasługuje kol. Bogusław Gołąb, który był inicjatorem i organizatorem wielu działań, to dzięki Jego zaangażowaniu w obronie zwolnionych w dniu 5.09.1988 najaktywniejszych działaczy, ponownie przyjęto nas do pracy. Wśród  innych osób z Komitetu Strajkowego Sierpnia 88 zasługujących na  wyróżnienie to: Henryk Kalinowski – Przewodniczący Komitetu Strajkowego ; Jerzy Kmiecik – członek MKS z roku 80 jak i 88 ; Edward Ściubidło – bardzo aktywny czł. KS, po 89 r. członek Prezydium Zarz. Regionu ; Wawrzyniec Rozenberg – odpowiedzialny za informację  ( później z Konopką współtworzył S-80 ) ; Waldemar Rossa – nie zgadzał się z ustaleniami i warunkami zakończenia strajku, postulował kontynuację do całkowitego zwycięstwa i uzgodnienia realizacji postulatów; 

5. Proszę ocenić z dzisiejszej perspektywy tamte działania i ich skutki (czy nie żałuje Pan/Pani tamtego działania)?

Na pewno nie żałuję, że brałem udział w tamtych wydarzeniach, wręcz przeciwnie mam satysfakcję z tego, że współtworzyłem Drogę do Wolności. Gdyby nie kontrakt przy Okrągłym Stole zapewniający 70% miejsc w Sejmie dla spadkobierców PRL, gdyby nie ,, Gruba Kreska” T. Mazowieckiego i późniejsze odejście od ideałów Sierpnia 80 i 88 przez niektórych polityków mających korzenie w Naszych strukturach co też zaowocowało tzw. Nocną Zmianą , gdyby przeprowadzono lustrację o jaką postulował Nasz Związek,  zapewne mielibyśmy dziś inną sytuację w Naszym Kraju. 

6. Ewentualne uwagi inne (także zapamiętane anegdoty, ciekawostki).

W czasie strajku sierpień 88 byłem łącznikiem pomiędzy działającymi na terenie parafii Św. Brygidy osobami wspierającymi strajkujących a stocznią, odbierałem też z Brygidy materiały – ulotki. Wracając raz do stoczni widząc szczelnie obstawioną bramę przy ul. Marynarki Polskiej przez milicję postanowiłem wejść bramą od Swojskiej wykorzystując sytuację zamieszania jaką spowoduje zatrzymanie autobusu kursującego z pętli przy Twardej do GSR. Pomysł się udał, przekonałem kierowcę aby podjechał jak najbliżej bramy i otworzył drzwi zdezorientowani milicjanci zrobili miejsce dla autobusu a ja sprytnie przeskoczyłem do bramy. Wzmacniającym poczucie bezpieczeństwa strajkujących były organizowane wspólne przejazdy strajkujących z trzech stoczni na wózkach akumulatorowych. To działanie było też odpowiedzią na powielaną przez Urbana informację, że strajkuje tylko 300 osób. Taki manifestacyjny przejazd był adresowany do pilnujących nas milicjantów i społeczeństwa , że Urban kłamie. Szukanie sposobu na tzw. zabicie czasu i niedopuszczenie do zniechęcenia to również organizowanie ,, pokazu siły” , czyli budowa atrap różnych pojazdów  wojskowych i milicyjnych, które brały udział w paradach ale też organizowanych na niby walkach z ZOMO. Jedną taką akcję wymierzono do autentycznych milicjantów z udziałem odpowiednio obudowanym styropianem wózkiem do transportu materiałów hutniczych tzw. dwukółka łudząco przypominającym armatę kal. 45mm. Akcja polegała na tym, że najpierw pod bramą zebrała się duża grupa strajkujących, którzy zakrywali przed milicjantami tą atrapę, następnie zrobiono szpaler którym z okrzykami komend do ustawienia – odprzodkowania i załadowania działa ruszyła grupa stanowiących obsługę działa i podprowadziła tą atrapę pod bramę. Milicjanci usłyszawszy i zobaczywszy takie manewry w pospiechu uciekali za budynki przy ul. Marynarki Polskiej, taka reakcja milicjantów wywołała ogromną radość strajkujących i okrzyki Solidarność, zwyciężymy.

Prosimy podać także:

1. Dane korespondencyjne: imię i nazwisko, adres, telefon kontaktowy, mail,

Krzysztof Żmuda  tel. (do wiad. Sekcji), e-mail: kzmuda@vp.pl

2. Ewentualne dodatkowe informacje, czy posada się pamiątki ze strajków (zdjęcia, dokumenty, eksponaty), które mogłyby być wykorzystane w publikacji lub wystawie (oczywiście gwarantując zwrot). 

Zdjęcia , opaska strajkowa z podpisami czł. KS

Ps. Podaję wykaz osób zwolnionych z pracy 05 września 1988 r. za udział w strajku w Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku (o czym mówiłem w odpowiedzi na pytania ankiety). Krzysztof Żmuda.

Alaburda  Feliks ,

Czermak Hieronim ,

Cydzik Henryk ,

Fijałkowski Stanisław, 

Graban Dariusz,

Gutowski Marian,

Hałuszczak Stanisław,

Hofman Andrzej,

Iwański Tomasz,

Kamiński Ryszard,

Kalinowski Henryk,

Karbowski Franciszek,

Klamrowski Mieczysław,

Kmiecik Jerzy,

Konopka Bolesław, 

Kryszczuk Piotr,

Kupkowski Waldemar,

Laskowski Ireneusz,

Laskowski Włodzimierz,

Piaszczyński Zbigniew,

Powierski Lech,

Rosa Waldemar, 

Rozenberg Wawrzyniec,

Ściubidło Edward, 

Sikora Kazimierz, 

Sikora Roman,

Sosnowski Aleksander, 

Węsierski  Grzegorz, 

Zalewski Jan,  

Żmuda Krzysztof   

Stanowisko Sekcji Gdańskiej do propozycji zmian w prawie oświatowym

                                                     NSZZ

Sekcja Oświaty i Wychowania  Regionu Gdańskiego

www.solidarnosc.gda.pl/oswiata.htm, e-mail: oswiata@solidarnosc.gda.pl

80-855 Gdańsk, ul Wały Piastowskie 24, tel.: (0-58) 308-44-22, tel./fax: (0-58) 305-71-72

Gdańsk, 6. 02. 2013 r.

Stanowisko

Sekcji Gdańskiej do propozycji zmian w prawie oświatowym

Rada Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańskiego, po wstępnym zapoznaniu się z propozycjami zmian w ustawie Karta Nauczyciela, ogłoszonymi 30 stycznia br. przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, podtrzymuje większość uwag ogłoszonych w opinii z 10 października 2012 roku.

Pozytywem jest fakt, iż MEN nie podejmuje tematu zmiany obowiązkowego pensum godzin dydaktycznych nauczycieli. Widać że dialog, rozmowy przynoszą pewne efekty.

Z przedstawionych propozycji (nie znając rozwiązań szczegółowych):

1. Urlopy – 47 dni roboczych (art. 64 KN). Uważamy, że należy zwracać uwagę na zadania, żeby nie tworzyć fikcji w szkołach, żeby nauczyciel nie musiał być w szkole bez potrzeby, gdy np. uczniowie mają wakacje lub przerwy świąteczne. Należy uwzględnić czas urlopu, jaki obowiązuje nauczycieli w innych krajach europejskich. Rozmowy dotyczące czasu pracy powinny się odbyć po zakończeniu badań czasu pracy nauczycieli przez Instytut Badań Edukacyjnych, co może mieć wpływ także na sprawy urlopów na poratowanie zdrowia, fundusz zdrowotny, itd..

2. Urlopy na poratowanie zdrowia (art. 73 KN). Trudno zgodzić się z tym, że po 20 latach, tylko jeden  raz i tylko w przypadkach, które mogą prowadzić do choroby zawodowej, a także na przeniesienie orzekania o potrzebie urlopu zdrowotnego z lekarza pierwszego kontaktu na lekarza medycyny pracy oraz zmianę organu odwoławczego od decyzji w sprawie urlopu zdrowotnego na sąd pracy. Sprawą do ustaleń rządowo-parlamentarnych jest przyjęcie zasady, kto jest płatnikiem tych urlopów.

Zwracamy uwagę, że problem ten niepomiernie wzrasta w czasie, gdy zwiększono czas pracy nauczycieli (od 2008 roku w oświacie – średnio o 12 lat). Będzie to wymagało większej regeneracji zdrowia przez pracujących do 67 lat nauczycieli.

Szereg kontrowersji budzi także zamiar rejestracji czynności wykonywanych przez nauczyciela poza pensum i to według wzorów opracowanych przez poszczególne organy prowadzące.

Sekcja Gdańska przypomina, że postulatami do realizacji są między innymi:

a. wykreślenie tzw. godzin karcianych ( art. 42 ust.2 pkt2 KN),

b. objęcie KN wszystkich nauczycieli niezależnie od organu prowadzącego,

c. określenie w KN pensum dla nauczycieli wymienionych w art. 41 ust.7 pkt 3 KN,

d. doprecyzowanie zapisu art. 72 KN określającego minimum środków przekazywanych na pomoc

   zdrowotną dla nauczycieli (tym bardziej w obliczu przesunięcia wieku emerytalnego),

e. wzmocnienie roli kuratorów oświaty,

f. ustalenie standardów - między innymi maksymalnej liczby uczniów w klasie.

                                                      W imieniu Sekcji:

     Hanna Minkiewicz                      Barbara Kamińska                                   Wojciech Książek    

   (Sekretarz Sekcji)                 (Zastępca Przewodniczącego Sekcji)            (Przewodniczący Sekcji Gdańskiej)

Otrzymują m. in.:

- Sekcja Krajowa Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”;

- Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”;

- Wojewódzka Komisja Dialogu Społecznego w Gdańsku;

- Organy prowadzące oraz szkoły i placówki oświatowe w województwie pomorskim;

Rozmowy Sekcji Krajowej Oświaty NSZZ "Solidarność" z MEN

KOMUNIKAT Sekcji Krajowej Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” ze  spotkania w  MEN w dniu  31 stycznia 2013 r.

Poważne zmiany w udzielaniu urlopów dla poratowania zdrowia. Urlop wypoczynkowy w wymiarze 47 dni roboczych. Ewidencjonowanie czasu pracy nauczycieli. Dodatek wiejski w stałej wysokości i włączany do „średniej”. Uelastycznienie zasad naliczania i wypłacania dodatków uzupełniających. To elementy wstępnych założeń do zmian w Karcie Nauczyciela przedstawionych przez MEN na spotkaniu podsumowującym trójstronne, półroczne rozmowy nt. Karty Nauczyciela.

Na dziesiątym z kolei spotkaniu, które odbywały się w gmachu MEN od lipca ub. roku  podsumowano rozmowy nt. propozycji zmian w Karcie Nauczyciela przedstawionych przez samorządowców. Na spotkaniu obecna była minister edukacji Krystyna Szumilas, wiceministrowie: Maciej Jakubowski (po zmianie struktury MEN będzie teraz odpowiadał za strategię, analizy i kalkulację), Przemysław Krzyżanowski (nowy wiceminister nadzorujący kształcenie ogólne i wychowanie, sprawy samorządowe i wynagradzanie nauczycieli), przedstawiciele wszystkich korporacji samorządowych ( z wyjątkiem Związku Województw), delegacje trzech reprezentatywnych central związkowych (NSZZ „S”, ZNP i Forum Związków Zawodowych) oraz reprezentant stowarzyszenia „Rodzice w Edukacji”. Ponad półroczne rozmowy dotyczyły urlopów dla poratowania zdrowia, wynagradzania nauczycieli, kształcenia, rozwoju i awansu zawodowego, urlopu wypoczynkowego, czasu i oceny pracy nauczycieli.

Minister Szumilas stwierdziła na początku, że zawód nauczyciela jest specyficzny i bardzo ważny. Nauczyciele muszą mieć szczególne uregulowania prawne, ale budując prestiż tego zawodu, trzeba szukać rozwiązań służących przede wszystkim dobru uczniów i podnoszeniu jakości kształcenia. Pani minister przedstawiła wstępne założenia do zmian w Karcie Nauczyciela, które, jej zdaniem, są „złotym środkiem”, rozwiązaniami kompromisowymi pomiędzy oczekiwaniami samorządów a stanowiskiem związków zawodowych.

Ministerstwo edukacji zastanawiało się nad zmianą pensum dydaktycznego nauczycieli. Jednak obecnie, w momencie niżu demograficznego, obniżania wieku szkolnego i upowszechniania wychowania przedszkolnego, resort edukacji zdecydował o pozostawieniu pensum w takim wymiarze jaki jest obecnie określony w Karcie – podkreśliła minister Szumilas. Nie będzie więc podwyższenia pensum, czego domagali się samorządowcy, ale też nie będzie likwidacji tzw. „godzin karcianych”, o co walczyli związkowcy – zaznaczyła Szumilas.

MEN proponuje jednak wprowadzić przepisy zobowiązujące nauczycieli do rejestrowania najważniejszych, dodatkowych (poza pensum) zadań, tj. spotkań z rodzicami, doskonalenia zawodowego oraz rad pedagogicznych. Sposób rejestrowania ma określać organ prowadzący.

Najistotniejsza, według MEN, zmiana ma dotyczyć urlopu dla poratowania zdrowia. Doprecyzowanie zasad udzielania tego urlopu ma polegać na uzależnieniu jego przyznania od pojawienia się choroby zagrażającej wystąpieniem  choroby zawodowej i innych zagrożeń w   środowisku pracy i w związku z jej wykonywaniem. Urlop zdrowotny będzie mógł być udzielany tylko przez lekarza medycyny pracy, a nie jak dotychczas przez lekarza pierwszego kontaktu. O urlop dla poratowania zdrowia będzie mógł wystąpić nauczyciel po 20 latach pracy. Łączny czas urlopu będzie wynosił jeden rok.

MEN planuje uelastycznić zasady naliczania i wypłacania jednorazowego dodatku uzupełniającego w powiązaniu z wprowadzeniem mechanizmów motywujących. Średnie (maksymalne) wynagrodzenia nauczycieli na poszczególnych stopniach gwarantowane w Karcie Nauczyciela nie zmienią się. Jednak pula środków przeznaczona na ten cel będzie mogła być dzielona na wszystkich nauczycieli, a nie jak dotychczas, w ramach danego stopnia awansu zawodowego.

Resort edukacji chce doprecyzować przepisy dotyczące urlopu wypoczynkowego nauczycieli. Wymiar tego urlopu wynosiłby 47 dni roboczych w roku  i mógłby być wykorzystany w okresie, gdy w szkole nie prowadzi się zajęć lekcyjnych, by nie burzyć organizacji pracy szkoły.

- Należy doprecyzować czas urlopu, bo nauczyciele np. w czasie wakacji letnich wykonują prace związane z zakończeniem i rozpoczęciem roku szkolnego, przeprowadzaniem rekrutacji, egzaminów poprawkowych, w tym maturalnych – argumentowała minister Szumilas.

MEN proponuje, aby dodatek wiejski był ustalony na stałym poziomie i wynosił 10 proc. kwoty bazowej z roku 2013. Dodatek ten samorządy mogłyby wliczać do tzw. średnich wynagrodzeń na poszczególnych stopniach awansu zawodowego.

Resort edukacji chce także stopniowego odejścia od przyznawania innych dodatków socjalnych: dodatku mieszkaniowego, prawa do lokalu mieszkalnego, użytkowania działki gruntu szkolnego i wypłacania zasiłku na zagospodarowanie. Zachowane byłyby przy tym prawa nabyte, czyli nauczyciele korzystający z tych praw będą mogli korzystać z nich nadal.

Ponadto MEN proponuje:

- wprowadzenie do Karty Nauczyciela przepisów ułatwiających realizowanie zajęć finansowanych ze środków unijnych,

- wzmocnienie pozycji Rady Rodziców w procedurze awansu zawodowego nauczycieli,

- doprecyzowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli,

- finansowanie przez MEN jednorazowych gratyfikacji dla nauczycieli otrzymujących tytuł honorowego profesora oświaty,

- doprecyzowanie zasad wykorzystania środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli w ramach 1 proc. odpisu przeznaczonego na ten cel.

Przewodniczący Sekcji Krajowej Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Ryszard Proksa wyraził zadowolenie, że wreszcie rozpoczął się dialog społeczny z udziałem MEN i samorządów. Zwrócił uwagę, że dyskusja podczas spotkań  toczyła się wokół propozycji korporacji samorządowych. Propozycje strony związkowej nie zostały uwzględnione w założeniach MEN, jak np. odstąpienie od obowiązku realizowania niepłatnych godzin „karcianych” czy centralnego ustalenia pensum pedagogów, logopedów, psychologów.

- Po oficjalnym otrzymaniu założeń MEN do ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela NSZZ „Solidarność” ustosunkuje się do nich i jest gotowy do negocjacji w tej sprawie – podkreślił Proksa.

Przewodniczący SKOiW  zaznaczył także, że Sekcja Krajowa zorganizowała konferencję z udziałem ekspertów, na której podjęto m.in. tematy omawiane na spotkaniach w MEN. Wyraził żal, że żaden z przedstawicieli korporacji samorządowych nie wziął w niej udziału.

Samorządowcy nie byli zbyt zadowoleni z ogłoszonych wstępnych założeń do zmian w Karcie. Po spotkaniu, na konferencji prasowej z udziałem przedstawicieli trzech stron, Bogdan Bieniek, w imieniu wszystkich korporacji samorządowych, ubolewał, że nie wszystkie ich propozycje zostały zawarte w założeniach MEN.

- Traktujemy założenia jako pierwszy krok w dobrym kierunku – podkreślił Bieniek.

Założenia do zmian w Karcie Nauczyciela mają być przesłane do central związkowych i korporacji samorządowych. Będą podstawą do opracowania projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, który po społecznych  konsultacjach i przyjęciu przez Rząd trafi do Sejmu RP.

Sekcję Krajową na spotkaniu reprezentowali: Ryszard Proksa, Teresa Misiuk, Jerzy Ewertowski i Wojciech Jaranowski.

Rzecznik prasowy SKOiW NSZZ „Solidarność” - Wojciech Jaranowski