Częściowe uwzględnienie polskich postulatów ws. zawieszenia ceł z Ukrainą?

Komentarz MRiRW po publikacji przez Komisję Europejską projektu rozporządzenia przedłużającego autonomiczne środki handlowe (ATM) dla Ukrainy

• 31 stycznia Komisja Europejska opublikowała projekt rozporządzenia przedłużającego autonomiczne środki handlowe (tzw. ATM) w imporcie z Ukrainy o kolejny rok, tj. od 6 czerwca 2024 r. do 5 czerwca 2025 r. Środki te wprowadzone zostały po raz pierwszy w czerwcu 2022 r. Polegają one na jednostronnym zawieszeniu przez UE ceł, które można było jeszcze zastosować w imporcie z Ukrainy na podstawie Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina.
• W ostatnich tygodniach minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski przedstawiał na forum UE szczegółowe postulaty mające na celu uwzględnienie w nowym rozporządzeniu rozwiązań służących ochronie wrażliwych sektorów rynku rolnego przed nadmiernym importem z Ukrainy. Odbył m.in. rozmowy z komisarzem ds. handlu Valdisem Dombrovskisem, z ministrami rolnictwa wielu krajów UE, a także przedstawił pisemnie nasze szczegółowe postulaty podczas posiedzenia Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa 23 stycznia 2024 r.

Projekt nowego rozporządzenia będzie szczegółowo analizowany pod kątem uwzględnienia w nim postulatów Polski. Z naszej wstępnej analizy wynikają poniższe wnioski:

Propozycje KE idące we właściwym kierunku, ale uwzględniające tylko częściowo nasze postulaty.

• projekt zawiera rozwiązania pozwalające na przyjęcie tzw. regionalnych środków ochronnych. Będą one możliwe do zastosowania, gdy import spowoduje zaburzenia rynkowe w jednym państwie członkowskim czy regionie UE. Tym samym nie będzie konieczności wykazania, że zaburzenia dotyczą całej UE, jak to jest w obecnie obowiązujących przepisach.
• procedura wprowadzania środków ochronnych ma być szybsza niż obecnie. Wprowadzenie środków ma być co prawda poprzedzone badaniem wpływu importu na rynek, na przeprowadzenie którego Komisja Europejska ma maksymalnie 4 miesiące, co w naszej ocenie jest zbyt długim okresem. Jednak w wyjątkowych sytuacjach KE będzie mogła wprowadzić środek ochronny na zasadzie tymczasowej (na okres maksymalnie 120 dni) już w ciągu 21 dni od otrzymania uzasadnionego wniosku kraju członkowskiego UE. Decyzja o tym, czy tymczasowy środek ochronny po jego wygaśnięciu ma być zastąpiony środkiem ostatecznym będzie wówczas zależeć od wyników badania wpływu importu na rynek.
• Przewidziano odrębny, specjalny środek ochronny do importu z Ukrainy mięsa drobiowego, jaj i cukru. Środek ten ma mieć zastosowanie po przekroczeniu przez import określonego progu i ma polegać na automatycznym przywróceniu przez Komisję Europejską ceł. Proponowane rozwiązanie idzie w dobrym kierunku biorąc pod uwagę, że dotychczas bezcłowy import ww. produktów z Ukrainy nie podlegał żadnym ograniczeniom. Wysokość tych progów ma być wyznaczona w oparciu o wolumeny importu z Ukrainy w latach 2022 i 2023.Jesteśmy zdania, że bardziej właściwy okres referencyjny to lata 2021-2023. Proponowana przez KE formuła tego wyliczenia wymaga analizy celem bardziej precyzyjnej oceny. Jednak już teraz można stwierdzić, że progi te są znacznie wyższe niż kontyngenty wynikające z umowy i wolnym handlu UE-UA.

Jednak szereg elementów projektu rozporządzenia ATM budzi poważne wątpliwości MRiRW. Będziemy w dyskusjach na forum UE podtrzymywać nasze postulaty dotyczące:

• możliwości zastosowania środków ochronnych w imporcie z Ukrainy wobec wszystkich towarów rolnych, także tych, których import został w pełni zliberalizowany przed wejściem w życie rozporządzenia ATM (np. rzepak, owoce miękkie)
• nieograniczania państwom członkowskim możliwości objęcia importu z Ukrainy w wyjątkowej sytuacji środkami niezbędnymi o charakterze specjalnym dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin.

Wg projektu nowego rozporządzenia możliwość zastosowania środków ochronnych dotyczy również zbóż (takich jak np. pszenica zwyczajna, jęczmień, owies), poza tymi już w pełni zliberalizowanymi na podstawie Układu o Stowarzyszeniu (np. rzepak, żyto czy pszenica durum). Możliwość zastosowania środka ochronnego w postaci kwoty taryfowej nie będzie jednak dotyczyć zbóż (np. kukurydzy), dla których UE stosuje zerowe stawki celne w imporcie ze wszystkich kierunków. Dlatego istotne jest uwzględnienie zbóż w negocjowanym obecnie dwustronnie z Ukrainą mechanizmie licencjonowania eksportu z tego kraju.

--------------------------------------

Czytając uważnie ten komunikat, stwierdzić trzeba że tak naprawdę niczego nie osiągnięto. Owszem niby stwarza się instrumenty ochronne, ale i tak w ostateczności będzie decydować Komisja Europejska, która niczym nie przymuszona, nie musi podjąć właściwych decyzji.

Politycy i prawnicy w radzie nadzorczej Krajowej Grupie Spożywczej

31 stycznia br. odbyło się Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Krajowej Grupy Spożywczej, na którym odwołano dotychczasowych członków rady nadzorczej z ramienia Skarbu Państwa, a powołano nowych. 

Z naszych źródeł wynika, że członkami rady zostali:

Witold Olszewski - jako że nazwisko dość powszechne, nie wiemy czy nie chodzi przypadkowo o prezesa Pabianickiego Centrum Medycznego

Miłosława Zagłoba - Członek zespołu ekspertów Instytutu Strategie 2050 ruchu Szymona Hołowni. Jest radcą prawnym, wykładowca na Uniwersytecie Medycznym w Gdańsk

Marcin Śliwka - doktor nauk prawnych, Toruń, Prezes Medrisk?

Michał Zachorski - radca prawny OIRP Toruń, wspólnik Kancelarii Ostrowski i Wspólnicy

Magdalena Mike - radca prawny Toruń, prezes firmy informatycznej Exea

Piotr Rodkiewicz - radca prawny, w latach 2006-2016 za rządu PO-PSL wiceprezes i p.o prezesa Prokuratorii Generalnej, następnie dyrektor Biura Spraw Dekretowych Urzędu M. St. Warszawa 2016-2019, obecnie radca prawny Tramwajów Warszawskich.

Krzysztof Śmigelski - radca prawny, OIRP Toruń, ostatnio pracował w starostwie powiatowym

Wojciech Pomajda - urzędnik państwowy, poseł na Sejm V i VI kadencji z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej, w latach 2003-2005 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wydaje się zatem, że do rady nie powołano ekonomistów czy osób znających branżę cukrową, spożywczą, tylko polityków i prawników (w tym związani z branżą medyczną?). 

Nie wiadomo także kto rekomendował i w jakim trybie wybierano członków do rady, a miało być transparentnie... 

Oczywiście to o niczym nie przesądza, ale dziwi (a może - nie).

MRiRW domaga się wykazu członków organizacji związkowej

O jakości prawa uchwalone przez PIS można wiele mówić.  Dziś wiele z tych ustaw posłuży następcom do działań odwetowych, represyjnych, szykan (i nie tylko wobec PISu).

Zgodnie z ustawą z dnia z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym oraz niektórych innych ustaw, rolnicy indywidualni będą mogli wnioskować o dokonanie 1,5% odpisu z podatku rolnego na rzecz organizacji rolniczej wpisanej na stosownej listę przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jednym z wymogów wpisu na listę jest wykazanie się stosowną liczbą członków, a w tym celu Związek musi nadesłać wykaz członków wraz z deklaracjami członkowskimi.

Związek Zawodowy Rolnictwa „Korona” w swoich stanowiskach przedstawionych Sejmowi i Senatowi w trakcie prac nad ustawą, oraz w apelu do prezydenta o zawetowaniu ustawy w szczególności w 2023 roku podkreślał, że:

„Dodawany w ustawie o związkach zawodowych rolników art.8c ust.4 (i analogiczny dla rolniczych spółdzielni produkcyjnych) przewiduje że organizacja związkowa do wniosku o wpis na listę ministra właściwego ds. rolnictwa, załącza listę członków z podziałem na województwa i powiaty, wraz z numerami PESEL, adresatami zamieszkania, deklaracje członkowskie lub inne dokumenty świadczące o przynależności związkowej. Ten przepis stanowi jaskrawe naruszenie art. 9 ust.1 Rozporządzenia Parlamentu i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, który stanowi, że: Zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Tak pozyskane dane osobowe mogą celowo lub np. na wskutek wycieku trafić do osób trzecich.”

Należy także zauważyć, iż Konstytucja w art.51 ust.2 stanowi wyraźnie, iż Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym.

W trakcie debat parlamentarnych opozycja krytykowała tą ustawę, posiłkując się m.in. argumentacją Związku. Ale dziś była opozycja rządzi i dziwnym trafem zmienił się punkt widzenia, nie dostrzega się żadnego naruszenia prawa, konstytucji.

Dotarliśmy do pisma MRiRW do OPZZRiOR z dnia 24 stycznia br. w którym twierdzi się, że przetwarzanie ww. danych jest konieczne dla realizacji celu ustawowego i stanowi to realizację zadania o interesie publicznym (sic). Cyt. Przetwarzanie danych osobowych jest więc zgodne z prawem, tzn. jest zgodne z zasadą legalności, wyrażoną w art.5 ust.1 lit.a rozporządzenia RODO... wątpliwości co do dopuszczalności gromadzenia informacji o osobach na potrzeby stworzenia listy uprawnionych podmiotów do otrzymania 1,5% podatku rolnego oraz obawy związane z ewentualnym udostępnieniem danym osobom trzecim, nie znajdują uzasadnienia. Nieuzasadnione są również obawy związane z ewentualnym naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych, gdyż przeciwdziała temu szereg regulacji gwarantujących kontrolę przestrzegania tych przepisów oraz odpowiedzialności za naruszenia w tym zakresie. Organ administracji publicznej jakim jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest zobowiązany do właściwego, zgodnego z prawem zgromadzenia i przetwarzania danych osobowych.

Tyle że to nic nie warte zapewnienia, a wycieki, kradzieże danych osobowych niestety zdarzają się. Czyżby resort nie słyszał o wycieku danych medycznych ALAB?

Ciekawostka, pismo MRiRW w sprawie podpisał ... wiceminister Michał Kołodziejczak.